لایه های پنهان جاذبه

انار یا نارگیا

خورشیدی بر درخت

 

« ایران سرزمین اناراست. انار هدیه خداوند است به کویر زیبای ایران. انار به تنهایی جاذبه ای برای سفراست، میوه ای که می توان آنرا درباغ های دلربای یزد و مهریز و فردوس و ساوه پیدا کرد. ایرانیان سه جشن مهم دارند که میوه اش انار است: مهرگان، یلدا و سده. انار میوه ای بهشتی است و وقتی خدا زمین را آفرید، فرشتگان انار را برای کویر ایران چشم روشنی آوردند»
این پاسخی است که ما به یک سوال داده ایم:
سوالی که سازمان جهانی غذا و کشاورزی سازمان ملل(فائو) پانزدهم دی ماه در صفحه اینستاگرامی خود، مطرح کرد. در این صفحه، در زیر عکسی از انار نوشته شده است؟

?Quiz time! Can you name this fruit

زهرا سادات عطایی یکی از فعالان حوزه گردشگری نیز در پاسخ به این سوال، برای ما، مطلبی ارسال کرده اند که می خوانید:
در دل سرزمین­های کویری و کم آب و گاه بر بلندای کوه­های استوار زاگرس, یاقوتی سرخ رنگ خود نمایی می­کند. نامش انار است. میوه­ای بردرختی با برگ­های سبز و گل­های قرمز ارغوانی که گاه، به رنگ سفید نیز دیده می­شود و گلبرگ­های آن در درون کاسه چرمی قرمز رنگی احاطه شده­اند.
با هر بار شکفتنِ گل ِاناری، گویی رازی از هزاران قصه و فرهنگ مردم ایران زمین بر همگان آشکار می­شود چرا که ردپای آن را می توان در ادبیات, مذهب, موسیقی, غذا و صنایع دستی همچون قالی یافت. از پوست آن در رنگ­رزی و تهیه رنگ قرمز, از میوه تو خالی و خشک آن در جهت ساخت نوعی ساز به نام «کُفکو و یا سوتنار» استفاده می گردد که نوعی سوتک و از سازهای بومی و رایج درمناطق عشایرنشین  استان کرمان است.
از لحاظ فرهنگی و آیینی، گاه انار در دل سفره­های هفت سین، غوطه­ور در کاسه ای از آب، نشان از سالی پربرکت دارد و گاه توسط داماد به عروس تقدیم می شود که خود نشان از مهر و باروری دارد. همچنین در جشن های زرتشتی سه انار به نشانه «گفتار نیک، کردار نیک و پندار نیک» دلربایی می کنند. ایرانیان باستان، انار را میوه ای جادویی می پنداشتند که از چوب درخت آن برای فراری دادن دیو و پری استفاده می کردند.
مسلمانان انار را میوه ای بهشتی می­دانند چرا که در قرآن از آن نام برده شده است و باور دارند که هر کس  دانه انار را بخورد، به بهشت خواهد رفت.
می گویند که دانه انار حرمت دارد و میان این همه دانه یکیش از خود بهشت آمده است, نگذاری حتی یکی از آن دانه ها از چشمتان پنهان بماند. صبح جمعه هرکسی باید یک انار کامل بخورد تا دانه بهشتی نصیبش شود.
از دیگر ارزش های انار، نقش آن در اتحاد اجتماع به وقت چیدن و جمع­آوری آن است. چرا که همگی افراد جامعه گرد هم جمع می­شوند, جشن می گیرند, غذاهایی متنوع بنا بر هر منطقه چون خورشت ­انار و آش انار می­پزند و برای سالی پر بار و خرم به دور از هرگونه پلیدی آماده می­شوند.
شکوه و اعتبار درخت انار نه تنها در ایران بلکه در بارورهای جهانی مردم دوران باستان و اساطیر یونانی به گونه ای است که آن را گیاهی سرزنده و جاودان می­پندارند و بر این عقیده­اند که ایزد بانوی آفرودیته، رب النوع عشق، درخت انار را به دست خود در جزیره قبرس کاشت. از این رو در سراسر جهان مورد تقدس قرار دارد. همچنین علاقه و توجه به انار تا اندازه­ای اهمیت دارد که برخی ملت­ها از گل انار به عنوان علامت کشور خود استفاده کرده­اند همچون کشور اسپانیا که نماد پرچم آن ، درخت انار است.

انار از جمله درختانی است که در مناطق گرمسیری به راحتی کشت می­شود همچون در منطقه مدیترانه و کشورهای شرقی مانند هندوستان خصوصا در شهر شَلاپور)یا شعلهپور) هند که به داشتن انارهای شیرین، شهرت دارد. با این حال خاستگاه این درخت ارزشمند، ایران است. از جمله انارهای معروف ایران که در لیست ثبت جهانی است انار « بادرود» در استان اصفهان است. تاکنون در دنیا ۸۰۰ نوع انار شناخته شده که ۱۴۵ رقم آن کشت می­شود.

 منبع:

عسگری؛نصرا…, آثار و پیوند­های اجتماعی انار, دانشگاه امام خمینی, مقاله ۴۸۳

 بابازاده چنارانی؛ غزاله ,تحلیل مردم شناختیانارو آیین های آن در فرهنگ مردم ایران

 

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

همچنین ببینید

بستن
بستن