کارگاه

محتوایی برای محتوا (۱)

چگونه بنویسیم که نوشته ما، شناسنامه ما باشد؟

مجموعه مطالب «محتوایی برای محتوا» گردآوری مطالب «کارگاه استوری» در صفحه اینستاگرامی همین سایت است که با ویرایشی دوباره تقدیم علاقه مندان می گردد. برای آنکه در کنار یکدیگر ، تولید محتوا را بیاموزیم مجموعه مطالب «محتوایی برای محتوا» را دنبال کنید.
«از اینکه بزرگواری می کنیدو هنگام نقل قول و یا برداشت از این سری مطالب(و البته تمامی مطالب سایت)،منبع آن را ذکر می کنید، بی اندازه سپاسگزاریم .» 

چگونه بنویسیم که نوشته ما، شناسنامه ما باشد؟
نوشتن، زمانی یک کار لوکس به حساب می آمد. اقلیتی می نوشتند که از فرهیختگان جامعه به حساب می آمدند و اکثریتی هم نوشته های آنان را می خواندند و گروهی هم نه می نوشتند، و نه می خواندند اما حالا روزگار به گونه ای دیگر است. الان همه می نویسند. در دنیای دیجیتال، نوشتن یکی از مهمترین ابزارهای رسیدن به اهداف است. چون ما بیش از آنکه با هم حرف بزنیم برای هم، می نویسیم. به درست و غلط این موضوع کاری نداریم. می خواهیم بدانیم که اگر قرار است بنویسیم، چگونه بنویسیم تا نوشتن، ما را به اهدافمان نزدیک کند؟!

  • دیجیتال شدن، داده های ما را به اطلاعات، اطلاعات ما را به دانش و دانش ما را به خرد تبدیل می کند. نوشته های ما گاهی در حد داده می ماند گاهی در حد اطلاعات، گاهی در حد دانش اما واقعیت این است: نوشته ما باید خرد ما را به تصویر بکشد و خرد وجه تمایز انسانها است.
  • برای نوشتن در گردشگری: دامنه لغات مورد نیاز حرفه خود را بشناسید. در مورد مفاهیم گردشگری به خوبی مطالعه کنید. هدف از فعالیت در گردشگری را برای خودتان روشن سازید. هدف از نوشتن در حوزه گردشگری را برای خودتان مشخص کنید. زیاد بنویسید و کم منتشر کنید. اعتماد به نفس خود را واقع بینانه حفظ کنید. چند چیز قاتل نویسنده است: یکی از آنها اعتماد به نفس کاذب است پس از ابتدا مراقب باشید.
  • نوشته های خود را دور نیندازید. برگردید آنها را بخوانید. نوشته مثل صنایع دستی است و حالات روحی شما کاملاً در آن مستتر است. خواندن دوباره آنها نشان می دهد که شما چه مسیری طی کرده اید؟
  • همیشه یک کاغذ و خودکار در اختیار داشته باشید. بخت یکبار در خانه آدمی را می زند و ایده ها هم ممکن است فقط یک لحظه از ذهن عبور کنند و دیگر هرگز برنگردند. هر ایده ای ارزش یک بار نوشتن را دارد. اگر نمی توانید بنویسید آن را در گوشی موبایل خود record کنید تا سر فرصت به آن بپردازید.
  • زاویه دید شما نسبت به سوژه ای که از آن می نویسید، مهم است. تنها، سفرکردن برای نوشتن کافی نیست. زاویه دید چیزی فراتر از سفر رفتن است. اگر قرار است از سفر خود چیزی بنویسید، یا باید زاویه دید مشخصی را در ذهنتان خلق کنید و یا زاویه دید متفاوتی را در سوژه کشف کنید.گاهی اوقات لازم است تا موضوعات را از زوایای مختلف بررسی کنیم و به یک زاویه دید مشخص و یا ترکیبی برسیم.
  • بسیاری اوقات لازم است از بیرون به یک سوژه نگاه کنید. اگر شما به جایی مداوم سفر می کنید نوشتن برایتان سخت می شود چون به بسیاری از رخدادها و فرآیندهای منطقه عادت دارید و به چشمتان نمی آید. نوشتن نوعی مکاشفه است و گاهی وقتی از بیرون به یک سوژه نگاه می کنید قدرت کشف بیشتری دارید.
  • برای سفر کردن و نوشتن از سفر دلایل محکم و انگیزه قوی داشته باشید. ساده شروع کنید و روان بنویسید. گزارش های سفر باید ساده باشد. گزارش های پیچیده به درد حوزه گردشگری نمی خورند. ابتدا باید مشخص کنید که از نوشتن چه هدفی دارید و بعد مخاطبان خود را بشناسید. در بیشتر مواقع نوشته ما خاطره نویسی است. خاطراتی که نه به درد ما می خورد نه اصلا مخاطبی دارد.
  • برای نوشتن هم چشمان زیبا پسند نیاز است و هم سوژه زیبا. شما باید بتوانید در میدان دید خود هر چه را که می بینید و می خواهید درباره آش بنویسید از صافی اندیشه و احساس خود عبور دهید و آنها را پی در پی به کلمات تبدیل کنید. اینجاست که دامنه لغاتتان هر چه وسیع تر باشد. قدرت خلاقیت نوشتاری شما بیشتر خواهد بود. کلمات که شکل گرفتند جمله ها را می سازند، جمله ها نوشته شما را شکل می دهند و آن وقت می توانید این پرونده زیبا را از درون خود رها کنید تا هر جا که می خواهد بنشیند.
  • یادتان باشد دامنه تصویر سازی ذهنتان را محدود کنید. اگر حدودی برای تصویر سازی های ذهنی خود در نظر نگیرید، از اصل موضوع دور شده و به حاشیه می روید.
  • – بعد از نوشتن، نوشته خود را بخوانید و ببینید چه چیزی دستگیرتان شده است: نصیحت کردید؟ توهین کردید؟ اغراق کردید؟ خودنمایی کردید؟ قضاوت کردید؟ امر کردید؟ افشاگری کردید؟ یا… وقع بینانه، روشنگری کردید؟ اگر غیر از این مورد آخر است، باید نوشته تان را از ابتدا بخوانید و جمله به جمله بار منفی آن را تخلیه کنید.
  • نوشته ، هنر است. قانون همه و هیچ یا صفر و صد دارد. ما یا می نویسیم و منحصر به فرد هستیم یا بهتر است ننویسیم! اگر قرار باشد نوشته شما مثل بقیه باشد، نویسنده متمایزی نیستید.
  • برای درست نوشتن: درست ببینید، درست بشنوید، درست بخوانید و سپس درست بنویسید “اما چرخ را دوباره اختراع نکنید” از اختراع چرخ زمان زیادی گذشته است. برای نوشتن در گردشگری، نباید پایتان را جای پای نویسنده های پیش از خود بگذارید. فقط یک جا است که حق دارید پایتان را در کفش دیگران کنید…
  • برای نوشتن از یک سوژه گردشگری، پایتان را در کفش مردم کنید و از چشم آنها جاذبه را ببینید به تعبیر دیگر خودتان را جای خواننده بگذارید. یک اصل طلایی وجود دارد: یک نویسنده باید مثبت اندیش باشد. پس مثبت باشید، تمرکز کنید دقت کنید و همچنان که می نویسید به منابع مراجعه کنید و یاد بگیرید.
  • حافظه تان را با اطلاعات اضافی پر نکنید. بخش تحلیلگر مغز خود را پرورش دهید. مغز شما باید برای تفسیر و تحلیل و توصیف آماده باشد. اینکه تخت جمشید چند کاخ دارد و مسجد نصیرالملک چند ستون، اطلاعاتی است که با یک کلیک از اینترنت قابل استخراج است. وقتی به تخت جمشید رسیدید از خود بپرسید من چگونه می توانم درباره این بنا حرفی نو اما واقعی و درست بزنم. حرفی که در گردشگری راهگشا باشد. حرفی که نگاه شخصی شما به تخت جمشید باشد. حرفی که ارزش نقل قول شدن از طرف شما را در محافل دیگر داشته باشد.
  • در روزنامه نگاری به ما یاد دادند که برای توجه بیشتر مخاطب، پس از اتمام گزارش یا گفت و گو، مهمترین پاراگراف آن را برجسته کنید تا خواننده با خواندن آن تصمیم بگیرد که گزارش را بخواند یا نه. شما هم همین کار را کنید این کار به شما کمک می کند که ببینید چه حرفهای متفاوتی در گزارش خود بیان کردید؟ گاهی چند صفحه می نویسید اما هیچ پاراگراف مهمی پیدا نمی کنید. آنجاست که باید کل گزارش را پاره کنید بریزید دور. به چه دلیل؟ :
  • زبان فارسی، زبان شیرین و شگفت انگیز اما مرموزی است. به راحتی می توان با کلمات بازی کرد در حالی که مغز مخاطب تصور کند که حرف های مهمی زده شده اما اگر همین حرف ها تایپ یا مکتوب شود می بینیم که نه تنها هیچ حرف مهمی نگفته ایم، حتی حرف غیرمهمی هم نگفته ایم!
  • مفاهیمی مانند توسعه پایدار، گردشگری و محیط زیست مباحث کلی هستند. الان زمانه، زمانه تخصصی نوشتن و بسط علمی مسائل است. زمان آن گذشته است که بگوییم، باید از محیط زیست مراقبت کرد. این حرف کلی است. ما به عنوان یک نویسنده مطلع، مثلاً باید بگوییم: ۷ هدف از اهداف هفده گانه توسعه پایدار مستقیماً با محیط زیست ارتباط دارد اما در اصل سیزدهم مشخصا بر تغییر اقلیمها تأکید شده است، تغییر اقلیم بر گردشگری تأثیردارد. این تاثیرات چنینند …. و الی آخر
  • مسائل مهم را احساسی نکنید. بحث آلودگی آب و هوا و گرد و غبار و زباله و … با ابراز احساس مشکلش حل نمی شود. باید درست اندیشید و تحلیلگرانه راهکار داد و هوشمندانه نوشت. در مباحث مهم برخورد حسی و رمانتیک و دراماتیک فقط صورت مسأله را می پوشاند.
    نوشته ما باید در ذهن مخاطب توفان فکری ایجاد کند ابهام در نوشتار جایز نیست. لزوماً هر چه از ذهن ما عبور می کند اگر بر روی کاغذ بیاید، برای خواننده قابل درک نیست. شفاف بنویسید و هرگز مثل انشای دوران مدرسه از نوشته خود نتیجه گیری نکنید. نتیجه گیری مستقیم نویسنده، توهین به شعور خواننده است. بگذارید خواننده با نوشته شما درگیر شود و خوش باشد. شما به جای او تصمیم نگیرید.

– نوشته شما بخشی از هویت شماست. حرف های دم دستی و محاوره ای، شان نوشته تان را پایین می آورد. در هنگام نوشتن خودستایی نکنید، این کار هم شأن نوشته شما را پایین می آورد. فریب آدم هایی که شما را ستایش می کنند هم نخورید، آنها در بسیاری از مواقع حتی یک بار هم نوشته هایتان را نخوانده اند. فریب آدم های خودستا را هم نخورید بسیاری از آنها فقط بازیگران توانمندی هستند نه نویسندگان ماهری.

  • و یک نکته مهم؛ نوشته ای را که شب نوشته اید، صبح دوباره بخوانید و بعد منتشر کنید. نوشته های غروب به بعد، حسی تر هستند. اطلاعات توصیفی و بی ربط زیاد دارند. ما، در شب بیشتر خودمان را روایت می کنیم نه سوژه ای را که درباره آن قرار است بنویسیم.
  • نوشته، بسیاراهمیت دارد. یادمان باشد اگر کسی نتواند آنچه را که در ذهن دارد مکتوب کند، به سختی می تواند در دنیای امروز برای خودش مسیر ماندگاری تعریف کند. بدون شک حافظ ها و سعدی ها و مولوی ها و خاقانی های بسیاری به دنیا آمدند و چون هیچ اثری از خود بر جای نگذاشتند پرونده شان با رفتنشان بسته شد.
    نوشتن و درست نوشتن راهی است به سوی آینده.

حمیرا محب علی
مجری نخستین کارگاه STS workshop

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

همچنین ببینید

بستن
بستن