لایه های پنهان جاذبه

قهوه چهارصدساله یزد

قهوه یزدی نوشیدنی غیر ایرانی است که به یزد سفر کرده، در یزد نمک گیر شده و ماندگار شده است و در قهوه خانه های این شهر با شیرینی های یزدی و ادویه های ایرانی در هیات یک نوشیدنی بومی به ثبت ملی رسیده است. این قهوه، عمری ۴۰۰ ساله دارد و این اندازه ماندگاری می تواند هر غیر ایرانی را ایرانی و هر غیر یزدی را اهل شهر یزد کند.
گزارش زیر از زبان گزارشگر آن، نگاهی دارد به شیوه تهیه و سرو این نوشیدنی در شهر یزد.

راهبردهای گردشگری 

یزد در اولین نگاه با بادگیرهای بلند، قطاب و باقلوا و بازار سنتی شناخته می‌شود اما جاذبه کمتر شناخته شده این شهر، قهوه مخصوصش است که به عنوان یکی از میراث ناملموس ایران به ثبت ملی رسیده است. پس اگر به یزد سفر کردید علاوه بر خوراکی‌هایی که تا به حال می‌شناختید، قهوه خوش عطر و خوشمزه یزدی‌ها را هم امتحان کنید.
شاید کنارِ هم قرار گرفتن نام یزد و قهوه در ابتدا کمی عجیب به نظر برسد اما باید بدانید که یزدی‌ها سنت دیرینه‌ای در نوشیدن قهوه مخصوصشان دارند که آن را از زمان قاجار حفظ کرده‌اند. قهوه یزد هم مثل بقیه خوراکی‌های خوشمزه این شهر،عطر و بوی مخصوصی دارد و البته درست کردنش هم آداب بخصوصی دارد.

ابتدا قهوه را آسیاب می‌کنند، اگر دانه‌های قهوه را از قبل تفت داده  باشند وارد مرحله بعدی می‌شویم، وگرنه قهوه آسیاب شده را کمی تفت یا به اصلاح محلی‌ها بو می‌دهیم. برای طبخ قهوه به یک ظرف مسی یا کتری نیاز داریم. اندازه ظرف بستگی به میزان قهوه دارد. در قدیم از قابلمه یا کتری برای آماده کردن قهوه استفاده می‌کردند.
به ازای هر قاشق قهوه، سه قاشق شکر و مقداری آب در داخل ظرف می‌ریزیم. بعد از این که قهوه با شعله ملایم شروع به جوشیدن کرد، گلاب، هل و دارچین را اضافه می‌کنیم. دارچین انتخابی است و بعضی‌ها اضافه نمی‌کنند. در گذشته برای شیرین کردن قهوه بیشتر از نبات استفاده می‌شده که به مرور جای خود را به شکر داده است.

حالا قهوه باید روی حرارت بماند تا دم بکشد. قهوه هر چه بیشتر دم بکشد، بیشتر جا می‌افتد و کافئین بیشتری هم تولید می‌کند. قدیمی‌ها برای دم کردن قهوه بین دو تا چهار ساعت صبر می‌کردند اما حالا زمان کمتری صرف دم کردن قهوه می‌شود و معمولا بعد از چند دقیقه قهوه را برای سرو کردن حاضر می‌کنند. قهوه یزد را می‌توان با شیرینی‌های مخصوص این شهر مثل کیک یزدی، قطاب یا باقلوا سرو کرد.
قهوه یزد با ۴۰۰ سال قدمت، یکی از قدیمی‌ترین نوشیدنی‌های این شهر محسوب می‌شود اما در طول زمان دچار تغییراتی شده است. امروزه کمتر قهوه را در قابلمه مسی یا کتری دم می‌کنند بلکه از قهوه جوش‌هایی که برای آماده کردن قهوه تُرک استفاده می‌شود، برای قهوه یزد هم استفاده می‌کنند. علاوه بر این، مسئولین یزدی در تلاش هستند که استفاده از قهوه سنتی‌شان را در کافی‌شاپ‌ها و رستوران‌های یزد رونق بیشتری ببخشند و قهوه را به فهرست سوغاتی‌های یزد اضافه کنند. تلاش‌هایی هم برای تشویق مردم به استفاده کمتر از شکر و میزان کمتر دم‌آوری قهوه یزد صورت گرفته تا این نوشیدنی خوش عطر و خوشمزه، شیرینی و کافئین کمتری داشته و سالم‌تر باشد.

رضوان اناری
پژوهشگر حوزه گردشگری

عکس: اینترنت

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
بستن